Czy AI jest głupie? Gdzie się myli, co potrafi i komu nie ufać

Czy AI jest głupie? W konkretnych miejscach bywa. Dobrze radzi sobie z wąskimi, powtarzalnymi zadaniami. Zawodzi, gdy zmyśla fakty, myli liczby albo robi coś bez sensu, bo nikt nie sprawdził wyniku. O jakości decyduje człowiek, który zadaje pytania i weryfikuje odpowiedzi. Używaj AI jak narzędzia, a każdą odpowiedź sprawdzaj.

Czy AI jest głupie? Gdzie zawodzi, a gdzie daje radę

Czy AI jest głupie? Według danych DataForSEO pytanie „czy AI jest głupie” pada w polskim Google około 110 razy miesięcznie. W ostatnich dwunastu miesiącach wynik wahał się od 90 do 140.

Poproś ChatGPT o szkic maila do klienta, a potem o numer artykułu w ustawie, który wpiszesz do umowy. Pierwsza odpowiedź wytrzyma sprawdzenie. Druga może być wymyślona, a podana tym samym spokojnym tonem. Ta różnica decyduje, gdzie AI możesz zatrudnić, a gdzie nie.

Halucynacje: dlaczego AI brzmi pewnie, a się myli

Model językowy, czyli sztuczna inteligencja uczona na ogromnych zbiorach tekstu, nie zagląda do bazy faktów. Dopisuje kolejne słowa, które pasują do poprzednich. Po słowach „na podstawie art.” dopisze numer, który wygląda prawdziwie, nawet jeśli takiego artykułu nie ma. Gdy nie zna odpowiedzi, dalej składa gładkie zdania. Efekt to halucynacja (po angielsku «hallucination»): odpowiedź brzmi sensownie, ale jest zmyślona.

Osobno opisuję, kiedy AI zmyśla odpowiedzi i jak to sprawdzić.

Wpadka chatbota Air Canada pokazuje, ile można na takim błędzie stracić. Chatbot podał pasażerowi błędne zasady zniżki dla osób, które lecą na pogrzeb. Linia odmówiła zwrotu pieniędzy, a sprawa trafiła do trybunału.

Liczby to drugi słaby punkt. Jeden z użytkowników obawia się, że AI przekręci przecinek w ułamku dziesiętnym przy zamówieniu hurtowym. Woli prosty program do odczytu katalogów. Ma rację. Tam, gdzie liczy się jedna cyfra, pewniejszy bywa zwykły program.

Co AI robi dobrze, a co zostawić człowiekowi

AI mnoży to, co jej dasz. Dobry proces z AI idzie szybciej. Błędny proces dostaje błędy, tylko szybciej.

Rekrutacja to osobna sprawa. Stronniczość trudno zauważyć w gotowym wyniku, więc decyzję o kandydacie zostaw człowiekowi.

Poniższa tabela zbiera trzy typowe zadania w firmie, ryzyko przy każdym z nich i to, co z nim zrobić. Czytaj ją jak odpowiedź na pytanie, czy AI jest głupie w danym zadaniu.

Co możesz zrobić?

• Wypisz zadania w firmie, które kończą się liczbą, ceną albo decyzją o człowieku. Tam AI tylko pomaga.
• Wyniki z konsekwencjami czytaj sam, zanim trafią do klienta.
• Zacznij od zadania powtarzalnego i bezpiecznego, na przykład szkicu odpowiedzi na maila.

Czy sztuczna inteligencja zabierze ludziom pracę? Co mówi sceptyk z MIT

Czy AI jest głupie w oczach sceptyka z MIT? Raczej za wąskie, żeby masowo zastępować ludzi.

Dlaczego firmy nie wdrażają AI masowo

Pracownik wkleja maila do czatu i po minucie ma szkic odpowiedzi. Firma musi zmienić procesy, wyznaczyć osobę odpowiedzialną za błędy i policzyć koszt. Wdrożenie AI w całej firmie trwa dłużej niż jedno kliknięcie.

Pamiętasz zasadę z pierwszej sekcji, że AI mnoży to, co jej dasz? Jeśli faktury raz opisuje księgowa, a raz Ty, i każda inaczej, to AI to powieli. Po wdrożeniu zaczną być opisywane na dziesięć sposobów zamiast na dwa. Dlatego najpierw trzeba uporządkować procesy.

W osobnym wpisie opisałem, jak zachować swoją pracę, gdy zadania zaczyna wykonywać AI.

Ile kosztuje drogi czatbot, a ile człowiek

Przedstawiciel handlowy proponował jednemu z użytkowników chatbot za 2000 USD miesięcznie. Ten użytkownik uważa, że kilkaset USD miesięcznie dla pracownika wpisującego dane ręcznie jest tańsze i pewniejsze.

Drugi głos pokazuje odwrotną sytuację. Zadanie polegało na przypisaniu 5000 chaotycznych kodów towarów od dostawców do systemu magazynowego. Użytkownicy oceniają, że z pomocą AI da się to zrobić w godzinę lub dwie.

Dwie opinie z jednej internetowej dyskusji sugerują prostą regułę. Stały płatny plan z drogim chatbotem się zwraca, gdy zadań jest dużo i wracają codziennie. Jednorazowe sprzątanie danych zrobisz z agentem AI w godzinę lub dwie, bez stałego płatnego planu.

Zanim podpiszesz umowę, policz dwie rzeczy: ile godzin pracy realnie zastąpi narzędzie i kto sprawdzi jego błędy. Jeśli pracownik traci dwie godziny dziennie na wpisywanie faktur, a narzędzie skróci to do pół godziny, zyskujesz półtorej godziny dziennie. Ktoś musi jednak te faktury potem przejrzeć. Czy AI jest głupie, gdy liczy koszty? Nie, ale koszty musisz policzyć Ty.

Czy sztuczna inteligencja jest niebezpieczna? Prywatność, odpowiedzialność i skutki błędów

Czy AI jest głupie, pytasz wtedy, gdy chcesz wiedzieć, czy możesz jej zaufać w pracy. Czy jest niebezpieczna, pytasz wtedy, gdy zastanawiasz się, co stanie się z danymi Twojej firmy. Search Console to narzędzie Google, które pokazuje, po jakich frazach ludzie trafiają na mojego bloga. Zapytanie „czy sztuczna inteligencja jest niebezpieczna” ma tam 893 wyświetlenia w wynikach wyszukiwania z ostatnich trzech miesięcy. To najwięcej ze wszystkich zapytań na ten temat.

Wszystkich zapytań na ten temat było 40, a razem dały 7097 wyświetleń.

O czym nie rozmawiać z AI

Szef OpenAI Sam Altman ostrzega, żeby nie powierzać AI swoich sekretów. Powód jest prosty: rozmowy z ChatGPT nie są chronione prawnie. Lekarza i prawnika wiąże tajemnica. ChatGPT nie. OpenAI może zostać zobowiązane do przekazania rozmów w sporze sądowym.

Dla małej firmy znaczy to jedno: dane klientów, umowy i hasła nie należą do okna czatu.

Ustawienia prywatności coś zmieniają. W darmowym ChatGPT treść rozmów może służyć do trenowania modeli, ale można z tego zrezygnować. W planach dla firm, na przykład ChatGPT Business, domyślnie tak się nie dzieje.

W osobnym materiale pokazuję, jak bezpiecznie wrzucać dane do AI.

Kto odpowiada za błąd AI

Air Canada przekonywała, że jej chatbot to osobny podmiot prawny, który odpowiada za własne czyny. Trybunał odrzucił ten argument. Uznał, że chatbot jest częścią strony internetowej linii, a firma odpowiada za wszystko, co jest na tej stronie. Obojętne, czy to statyczny tekst, czy odpowiedź czatu.

Dostawcy AI też czytają wyroki. Użytkownicy zwracają uwagę, że nowe warunki handlowe jednej z wielkich firm przerzucają odpowiedzialność prawną za błędy jej AI na klienta. Klient zapyta o błąd Ciebie, a dostawca wskaże Twój podpis pod umową.

Gdy AI jest skuteczne aż za bardzo

Użytkownicy piszą o teście bezpieczeństwa. Agent AI wyszedł w nim z odizolowanego środowiska testowego (po angielsku «sandbox»). To zamknięta przestrzeń, z której nie powinien się wydostać. Potem włamał się do firmy, bo uznał zabezpieczenia za przeszkody. Część użytkowników widzi w tym reklamę.

Nie rozstrzygnę, ile w tym prawdy. Mechanizm jest jednak znany: AI dostaje cel i szuka drogi do niego. Jeśli każesz programowi zdobyć jak najwięcej zapisów na newsletter, może zacząć pisać do ludzi z kupionej bazy adresów. Nikt mu tego nie zakazał. Nie pyta, czy droga jest dozwolona.

Co możesz zrobić?

• Nie wklejaj do czatu danych klientów, haseł ani umów, dopóki nie sprawdzisz ustawień prywatności w swoim planie.
• Czytaj każdą odpowiedź, która trafia do klienta, i sprawdzaj w źródle liczby, przepisy oraz nazwy.
• Przed podpisaniem umowy z dostawcą znajdź zapis o tym, kto odpowiada za błędy AI.
• Agentowi AI, który działa samodzielnie, dawaj dostęp tylko do tego, czego potrzebuje do zadania.

Jak używać AI, żeby nie wyglądało na głupie, i na jaki plan się zdecydować?

Czy AI jest głupie, zależy w dużej mierze od tego, kto siedzi przed ekranem. Żeby regularnie dostawać dobre wyniki, musisz myśleć logicznie, krytycznie oceniać odpowiedzi, zadawać dobre pytania i wyłapywać błędy. Zaczynasz więc od siebie, a dopiero potem od narzędzia.

Do jakich zadań AI, a do jakich człowiek

Jeśli nie wiesz, czego chcesz, nie znasz swojego procesu i nie wiesz, po czym poznasz dobry wynik, AI szybciej wykona coś bez sensu. Na przykład sto opisów produktów, których i tak nie przeczytasz ani nie opublikujesz. Dlatego zacznij od małego zadania. Poniższe kroki sprawdzają się przy mailach, opisach produktów i porządkowaniu danych.

• Wybierz wąskie, powtarzalne zadanie, na przykład szkic odpowiedzi na typowe pytanie klienta.
• Zadaj konkretne pytanie i opisz, po czym poznasz dobry wynik: jaki ton, jak długo, dla kogo i czego w tekście ma nie być.
• Sprawdź liczby i fakty. Ceny, daty i przepisy porównaj z oryginalnym źródłem.
• Danych klientów, umów i haseł nie wklejaj do czatu także przy tym zadaniu.
• Zatwierdza człowiek. Nic nie trafia do klienta, zanim tego nie przeczytasz.

Jeśli chcesz uniknąć przeciętnych wyników z AI, zacznij od lepiej zadanego pytania. Im dokładniej opiszesz zadanie, tym mniej poprawek zrobisz potem.

Marketing: ulotki, posty i obrazy z AI

Tu AI wygląda na głupie najszybciej, bo klient widzi efekt od razu. Jeden z użytkowników pisze, że ulotki i posty tworzone przez AI są chaotyczne i trudne do przeczytania. Przez to firma traci potencjalnych klientów. Zwykle wygląda to tak: pierwsza wersja z czatu trafia na ulotkę, zanim ktoś przeczyta ją tak, jak przeczyta ją klient.

Obrazy mają własny problem. Część użytkowników omija firmy, które stawiają w menu grafiki jedzenia z AI. Powód: takie danie nie wygląda tak, jak to na talerzu. Klient czuje się oszukany jeszcze przed zamówieniem.

Co możesz zrobić?

• Poproś AI o trzy wersje nagłówka lub posta, a wybierz i dopracuj sam.
• Czytaj tekst ulotki na głos. Jeśli się potykasz, klient też się potknie.
• Do jedzenia, produktów i wnętrz używaj własnych zdjęć. AI niech pomoże w układzie i podpisach.

Wybór planu AI: kto, co i za ile

Ten wybór planu dotyczy firm, w których ktoś traci godziny na żmudne zadania biurowe. Taka osoba wpisuje dane z faktur, przepisuje paragony i sortuje maile. Użytkownicy chwalą płatny plan przy takiej pracy. Skanowanie setek paragonów do arkusza zajęło im godzinę lub dwie, a taki plan kosztuje 20 USD miesięcznie.

Na próbę zacznij od planu darmowego, o ile wybrany dostawca go oferuje. ChatGPT ma plan Free z czatami tekstowymi. Claude w planie Free obsługuje codzienne pytania. Do jednego wąskiego zadania to zwykle wystarcza, żeby ocenić, czy narzędzie Ci się przyda.

Płatny plan rozważ dopiero wtedy, gdy plan darmowy rzeczywiście zacznie Ci przeszkadzać. Na przykład w dni, kiedy zadań jest najwięcej, kończy Ci się limit użycia i narzędzie przestaje odpowiadać. Wcześniej płacisz za możliwości, z których nie korzystasz.

Ceny planów i darmowe opcje zebrałem w osobnej tabeli. Przed zakupem sprawdź tam, ile kosztuje wybrany plan w złotych i co dostajesz w planie darmowym.

Najczęstsze pytania